សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម ចិន​-​អាមេរិក​៖ តើ ចិន រងគ្រោះ​ខ្លាំង ឬ អាមេរិក រងគ្រោះ​ខ្លាំង​?

1636

​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម ចិន​-​អាមេរិក បានអូសបន្លាយ​ជាង​មួយឆ្នាំ​ហើយ ដែល​ពុំមាន​អ្នកណា​ហ៊ាន​អះអាងថា ចិន រងគ្រោះ ឬ អាមេរិក រងគ្រោះ នោះទេ​ព្រោះ​ប្រទេស​ទាំង​២ មាន​ចំនុចខ្លាំង និង​ខ្សោយ​រៀងៗ​ខ្លួន​។​

​ប្រទេស​ចិន មើលទៅ​ដូចជា​រងគ្រោះ​ខ្លាំង ដោយសារតែ​របាំង​ពន្ធគយ ដែល​អាមេរិក ដាក់​បន្ថែម​ស្ទើរតែ​គ្រប់មុខ​ទំនិញ​, រោងចក្រ​ជាច្រើន​នៅ​ប្រទេស​ចិន បាន​ផ្លាស់ប្តូរ​ទៅកាន់​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ទៀត ដើម្បី​គេចចេញ​ពីរ​បាំង​ពន្ធ​នេះ ដែល​ក្នុងនោះ​ប្រទេស​វៀតណាម ទទួលបាន​ច្រើនជាងគេ​។​

​តើ ចិន មិនដឹង ឬ ចិន មាន​អ្វី​ទប់ទល់ ជាមួយ​អាមេរិក​ឬ បានជា​បន្ត​លេងល្បែង​នេះ​ជាមួយ​អាមេរិក​?

​ដំបូង​ឡើយ គេ​មើលឃើញថា ចិន នឹង​យក ធនធាន​រ៉ែ ដ៏​កម្រ​របស់​ផែនដី (Rare Earth Element) ដែលជា​សមាសធាតុ​ផ្សំ​យ៉ាង​ចាំបាច់ នៃ​គ្រឿង​បរិក្ខា​យោធា និង​សម្ភារៈ​ទំនើប នាពេល​បច្ចុប្បន្ន រួមមាន​ទាំង​កុំព្យូទ័រ​យួរដៃ រហូតដល់​យានជំនិះ​អេ​ឡិច​ត្រូ​និ​ច និង​ប្រព័ន្ធ​សព្វាវុធ ហើយ​ប្រទេស​ចិន គឺជា​អ្នក​ផ្ដ​ត់​ផ្គង់ ៩០​ភាគរយ នៃ​ការផលិត​និង​កែច្នៃ​ធនធាន​នេះ នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​។​

​តែ​រហូតមក​ដល់ពេលនេះ ចិន អត់​មាននិយាយ​អ្វីមួយ​ម៉ាត់​សោះ ទាក់ទង​នឹង ធនធាន​រ៉ែ ដ៏​កម្រ​របស់​ផែនដី​នេះ​។​

​ចំនុច​មួយទៀត ប្រទេស​ចិន​ជា​ម្ចាស់បំណុល​ធំជាងគេ​បង្អស់ របស់​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក ដោយ​ប្រទេស​ចិន មាន​មូល​ប​ត្រ​បំណុល​អាមេរិក​នៅក្នុង​ដៃដល់​ទៅ​ជាង ១.២ ទ្រី​លាន​ដុល្លារ (​ពាន់​ពាន់​លាន​) ឬ​ស្មើនឹង​០៧​ភាគរយ នៃ​តម្លៃ​ទីផ្សារ​ពិភពលោក​ទាំងមូល​។​
​ប្រទេស​ចិន អាច​លក់​មូល​ប​ត្រ​បំណុល​អាមេរិក​នេះ ដើម្បី​យកប្រាក់​បំពេញ​ទុនបម្រុង​របស់ខ្លួន​ឡើងវិញ ឬក៏​ដើម្បី​លើកកម្ពស់​ប្រាក់​យ័ន​របស់ខ្លួន​។​

​បើ​ប្រទេស​ចិន សម្រេច​ជ្រើសរើស​លក់​មូល​ប​ត្រ​បំណុល​អាមេរិក​ទាំងអស់ វា​នឹងធ្វើ​ឲ្យ​លុយ​ដុល្លារ​អាមេរិក​ចុះខ្សោយ​ខ្លាំង ហើយ​ការប្រាក់​ដែល​អាមេរិក ត្រូវ​បង់​ក៏​នឹង​ឡើង​ខ្ពស់កប់ពពក ដែល​អាច​បណ្តាល​ឲ្យ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​អាមេរិក​ទាំងមូល​ជួប​បញ្ហា​ធំ​។ តែ​វា ផ្ដល់​ផល​អវិជ្ជមាន ដល់​ប្រទេស​ចិន​ខ្លួនឯង​វិញ​ផងដែរ ព្រោះ​ការលក់​មូល​ប​ត្រ​បំណុល​អាមេរិក វា​អាចធ្វើ​លុយ​យ័ន​រឹងមាំ តែ​នៅពេល​ជាមួយគ្នា​នោះ បានធ្វើ​ឲ្យ​ការនាំចេញ​ផលិតផល​របស់​ចិន​កាន់តែ​ថ្លៃ និង​ពិបាក​លក់​ជាដើម​។​

​ទាក់ទង​ទៅនឹង​ចំនុច​នេះ ចិន ក៏​មិនទាន់ ធ្វើ​សកម្មភាព​អ្វីមួយ​នៅឡើយ​នោះទេ​។​

​បន្ទាប់ពី​ការចរចារ ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង ចិន និង​អាមេរិក មិន​ទទួលបាន​លទ្ធផល​អ្វី​សោះ​នោះ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានប្រកាស​ដំឡើង​ពន្ធ ១០​ភាគរយ​លើ​ទំនិញ​ទំហំ ៣០០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ផ្សេងទៀត ដែល​នឹង​ចាប់ផ្ដើម​នៅ​ថ្ងៃទី​១ ខែកញ្ញា​ខាងមុខនេះ ព្រោះតែ ចិន មិន​ធ្វើតាម​កា​រស​ន្សា ទិញ​ផលិតផល​កសិកម្ម​រប​ស់ អាមេរិក​។​

ផលិតផល​កសិក​កម្ម ជា​ចំនុចខ្សោយ​របស់​អាមេរិក ដូចនេះ ចិន ប្រកាស​វិញ​ភ្លាម​ថា ឈប់​ទិញ ផលិតផល​កសិកម្ម របស់​អាមេរិក គឺ ចិន មានបំណង​ចង់​ឲ្យ ប្រជាជន​អាមេរិក​រស់នៅ​ទីជនបទ ដែលជា​អ្នក​គ្រាំទ្រ និង​បាន​បោះឆ្នោត​ឲ្យ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ធ្វើជា​ប្រធានាធិបតី ទឹកភ្នែក ដែល​នឹង​អាច​នាំ​ឲ្យ​ប្រជាប្រិយភាព​របស់ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ធ្លាក់ចុះ សម្រាប់​ការបោះឆ្នោត នៅ​ឆ្នាំ​២០២០ ខាងមុខនេះ​។​

​សូមបញ្ជាក់ថា ការនាំ​ចូល​ផលិតផល​កសិកម្ម​រប​ស់​ចិន ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក មានការ​ធ្លាក់​យ៉ាងគំហុក គឺ​ឆ្នាំ​២០១៧ មានការ​នាំចូល​ប្រមាណ​ជា ១៩,៥ ពាន់​លាន​ដុល្លារ តែ​ការនាំ​នេះ​បាន​ធ្លាក់​មក​ត្រឹមតែ ៩,១​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​តែប៉ុណ្ណោះ​បន្ទាប់ពី​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម ហើយ​អាច​នឹង​ធ្លាក់​ជាងនេះទៀត​។ ចិន ធ្វើបែបនេះ បាន​បង្ខំ​ធ្វើអោយ​រដ្ឋបាល​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ត្រូវ​ចេញ​ប្រាក់​សំណង ឲ្យ​ទៅ​កសិករ​ក្នុង​រយៈពេល​២​ឆ្នាំ ប្រមាណ​ជា ២៨​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ឯណោះ​។​

​ជាងនេះទៀត​សោទ ធនាគារ Bank of America ការកើនឡើង​កម្តៅ​ជាថ្មី​នៃ​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម របស់​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជាមួយនិង​ប្រទេស​ចិន បានធ្វើ​ប៉ះពាល់​រួចជាស្រេច​ហើយ ទៅលើ​បណ្តាញ​ផ្គត់ផ្គង់​ផលិតផល និង​ទីផ្សារ​ភាគហ៊ុន នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក ហើយ​ជាងនេះទៅទៀត វា​អាច​នឹងធ្វើ​ឲ្យ​ថ្លៃ​ប្រេង​ធ្លាក់​ចុះក្រោម ៣០​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​បារ៉ែល បើ​ចិន​សម្រេច​ទិញ​ប្រេង​ពី​អ៊ីរ៉ង់ ដោយ​គ្មាន​ញញើត​ទណ្ឌកម្ម​របស់​អាមេរិក​នោះ​។​

​នេះ​យើង​អាច​មើលឃើញថា អាមេរិក ក៏​រងគ្រោះ​ខ្លាំង​ណាស់ដែរ តែ​នៅតែ​ធ្វើ​ឡូយ ហើយ​មិន​ហ៊ាន​និយាយ​ដាច់​ណាត់ ឈប់​ចរចា​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជកម្ម​នេះ​ជាមួយ​ចិន​នោះទេ នៅតែ​រក្សា​គំរោង​ទទួល​ស្វាគមន៍​ប្រតិភូ​ចិន​សម្រាប់ កិច្ចចរចា​នៅក្នុង​ខែកញ្ញា​នេះដែរ​៕​